الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

16

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

( عنكبوت آيه 61 ، لقمان آيه 25 ، زمر آيه 38 ، و زخرف آيه مورد بحث ) ( 1 ) از يك سو دليل بر فطرى بودن خداشناسى و تجلى نور الهى در سرشت انسانها است . و از سوى ديگر دليل بر اين است كه مشركان به اين حقيقت كه خالق آسمانها و زمين خدا است معترف بودند ، و جز در موارد نادرى براى معبودان خود خالقيت قائل نبودند . و از سوى سوم اين اعتراف پايه اى است براى ابطال عبوديت بتها ، چرا كه شايسته عبادت كسى است كه خالق و مدبر عالم باشد ، نه موجوداتى كه هيچ سهمى در اين قسمت ندارند ، بنا بر اين اعتراف آنها به خالقيت « اللَّه » دليل دندانشكنى بر بطلان مذهب فاسدشان بود . تعبير به « عزيز و حكيم » كه بيانگر قدرت مطلقه پروردگار و علم و حكمت او است گر چه يك تعبير قرآنى است ولى مطلبى نبوده كه مشركان منكر آن باشند ، چرا كه لازمه اعتراف به خالقيت اللَّه نسبت به آسمان و زمين ، وجود اين دو صفت براى خدا است ، آنها حتى براى بتهايشان علم و قدرت قائل بودند تا چه رسد به خداوند كه بتها را واسطه ميان خود و او مىدانستند . سپس به پنج قسمت از نعمتهاى بزرگ خدا كه هر يك نمونه اى از نظام آفرينش و آيتى از آيات خدا است اشاره مىكند . نخست از زمين شروع كرده مىفرمايد : « همان خداوندى كه زمين را براى شما گاهواره و محل آرامش قرار داد » ( * ( الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ مَهْداً ) * ) . واژه‌هاى « مهد و مهاد » هر دو به معنى محلى است كه براى نشستن و خوابيدن

--> ( 1 ) در دو مورد ديگر از قرآن نيز اعتراف آنها به « خالقيت خداوند » نقل شده منتهى در يك مورد در باره نزول باران از آسمان ( عنكبوت - 63 ) و در مورد ديگر خالقيت خداوند نسبت به خود آنها آمده است ( زخرف - 87 ) .